1- انفاق و عبور از گردنه صعب العبور:

فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَة * وَ ما أَدْراكَ مَا الْعَقَبَة * فَكُّ رَقَبَة * أَوْ إِطْعامٌ في يَوْمٍ ذي مَسْغَبَة   

   سوره بلد  آيه 11-14

ولي او از گردنه مهم نگذشت * و تو نمي داني آن گردنه چيست * آزاد كردن برده اي * يا غذا دادن در روز گرسنگي...

بار پروردگارا آيا من از آن گردنه مهم و سخت خواهم گذشت ؟ چون من ...

2- تقوا شرط قبولي انفاق:

فَأَمّا مَنْ أَعْطي وَ اتَّقي * وَ صَدَّقَ بِالْحُسْني * فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْري    

 سوره ليل  آيه 5-7

اما آنكس كه (در راه خدا ) انفاق كند و پرهيزكاري پيش گيرد ، * و جزاي نيك (الهي) را تصديق كند * پس ما او را در مسير آساني قرار ميدهيم

آيا من لياقت دارم كه خداوند مرا در مسير آساني قرار دهد؟!

3-   الف) به كساني انفاق كنيد كه سخت نيازمند هستند   ب) خداوند از انفاق شما آگاه است

لِلْفُقَراءِ الَّذينَ أُحْصِرُوا في سَبيلِ اللّهِ لا يَسْتَطيعُونَ ضَرْبًا فِي الْأَرْض يحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ أَغْنِياءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تعْرِفُهُمْ بِسيماهُمْ لا يَسْأَلُونَ النّاسَ إِلْحافًا وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللّهَ بِه عَليمٌ    

 سوره بقره آيه 273

(و انفاق شما  ، مخصوصا بايد ) براي نيازمنداني باشد كه در راه خدا  ، در تنگنا قرار گرفته اند ، ( و توجه به آيين خدا ، آنها را از  وطنهاي خويش آواره ساخته  ، و شركت در ميدان جهاد , به آنها اجازه نمي دهد تا براي تامين هزينه زندگي , دست به كسب و  تجارتي بزنند ،) نمي توانند مسافرتي كنند ( و سرمايه اي به دست آورند ،) و از شدت خويشتن داري ، افراد نا آگاه آنها را بي نياز مي پندارند ، آما آنها را از چهره هايشان مي شناسي ، و هر گز با اصرار چيزي از مردم نمي خواهند . (اين است مشخصات آنها !) و هر چيز خوبي در  راه خدا انفاق كنيد ، خداوند از آن آگاه است .

خدايا مرا ببخش كه در بين آشنايان و دوستان و همسايه هاي خود چنين نيازمنداني هستند و من هيچ كمكي ننموده ام !!!

4- استدلال بر مسئله انفاق و سبقت در انفاق

وَ ما لَكُمْ أَلّا تُنْفِقُوا في سَبيلِ اللّهِ و لِلّهِ ميراثُ  السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لا يَسْتَوي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَ قاتَلَ أولآءِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ الَّذينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَ قاتَلُوا وَ كُلًّا وَعَدَ اللّهُ الْحُسْني وَ اللّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبيرٌ    

  سوره حديد آيه 10

چرا در راه خدا انفاق نكنيد در حالي كه ميراث آسمانها و زمين همه از آنِ خداست (و كسي چيزي را با خود نمي برد )  كساني كه قبل از پيروزي انفاق كردند و جنگيدند ( با كساني كه پس از پيروزي انفاق كردند ) يكسان نيستند ، آنها بلند مقام تر از كساني هستند كه بعد از فتح انفاق نمودند ، و خداوند به هر دو وعده نيك داده ، و خدا به آنچه انجام مي دهيد آگاه است .

خداوندا هر آنچه ما داريم از عطاياي توست .  توفيق بخشش و انفاق را هم تو به ما ارزاني فرما.

5- انفاق به هر شكل و صورت :

الَّذينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُون  

    سوره بقره آيه 274

آنها كه اموال خود را , شب و روز, پنهان و آشكار, انفاق مي كنند , مزدشان نزد پروردگارشان است , نه ترسي بر آنهاست , و نه غمگين مي شوند.

خداوندا ترس و غم را از من دور گردان چون من ...

6- انفاق تجارتي پر سود:

إِنَّ الَّذينَ يَتْلُونَ كِتابَ اللّهِ وَ أَقامُوا الصَّلوةَ و أَنْفَقُوا مِمّا رَزَقْناهُمْ سِرًّا وَ عَلانِيَةً يَرْجُونَ تِجارَةً لَنْ تَبُور     

 سوره فاطر آيه 29

كسانيكه كه كتاب الهي را تلاوت مي كنند و نماز را بر پا مي دارند  و از آنچه به آنان روزي داديم پنهان و آشكار انفاق مي كنند ، تجارتي (پرسود و) بي نياز و خالي از كساد را  اميد دارند

خداوندا مرا از تجار موفق قرار ده. آمين

7- اعتدال در انفاق:

وَ الَّذينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْن ذلِكَ قَوامًا  

     سوره فرقان آيه 67    

    و كساني كه هر گاه انفاق كنند ، نه اسراف مي نمايند و نه سخت گيري ، بلكه در ميان اين دو ، حد اعتدالي دارند

خداوندا توفيق  رعايت حد اعتدال در تمام امور زندگي به ما عنايت فرما

8- انفاق در حد استطاعت :

لِيُنْفِقْ ذُو سَعَةٍ مِنْ سَعَتِه و مَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنْفِقْ مِمّا آتاهُ اللّهُ لا يُكَلِّفُ اللّهُ نَفْسًا إِلّا ما آتاها سَيَجْعَلُ اللّهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْرًا  

    سوره طلاق آيه 7

آنان كه امكانات وسيعي دارند ، بايد از امكانات وسيع خود انفاق كنند و آنها كه تنگدستند ، از آنچه كه خدا به آنها داده انفاق نمايند ، خداوند هيچ كس را جز به مقدار توانائي كه به او داده تكليف نمي كند ، خداوند بزودي بعد از سختيها آساني قرار ميدهد !

خداوندا نعمتهاي بسيار زيادي به من ارزاني داشته اي كه خيلي ها از آن محرومند . پس توفيق انفاق آنرا هم به من عطا نما

9- حفظ اولويتها در انفاق:

يَسْأَلُونَكَ ماذا يُنْفِقُونَ قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فلِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبينَ والْيَتامي وَ الْمَساكينِ وَ ابْنِ السَّبيلِ وَ ما تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللّهَ بِه عَليم

 سوره بقره  آيه 215 

از تو سئوال مي كنند : چه چيز انفاق  كنند؟ بگو : هر خير و نيكي (و سرمايه سودمند مادي و معنوي ) كه انفاق مي كنيد ، بايد براي پدر و مادر و نزديكان و يتيمان و مستمندان و درماندگان در راه باشد . و هر كار خيري كه انجام دهيد ، خداوند از آن آگاه است . ( لازم نيست تظاهر كنيد ، او مي داند )  

خداوندا به من توفيق همه كارهاي خير و نيك را ارزاني فرما

10- وسوسه شيطان در انفاق :

اَلشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ و اللّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا وَ اللّهُ واسِعٌ عَليم       

     سوره بقره 268 آيه

شيطان ، شما را ( به هنگام انفاق ، ) وعده فقر و تهي دستي مي دهد ، و به فحشا ( و زشتيها ) امر مي كند ، ولي خداوند وعده آمرزش و فزوني به شما ميدهد ، و خداوند ، قدرتش وسيع ، و (به هر چيز ) داناست .( به همين دليل ، به وعده هاي خود ، وفا مي كند.)

خداوندا از شر شيطان به تو پناه مي برم كه هر گاه خواستم كار خيري كنم او آمد و...

11- عشق به انفاق :

وَ لا عَلَي الَّذينَ إِذا ما أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قلْتَ لا أَجِدُ ما أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوْا وَ أَعْيُنُهُمْ تَفيضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَنًا أَلّا يَجِدُوا ما يُنْفِقُون        

    سوره توبه آيه 92

و(نيز) ايرادي نيست بر آنها كه وقتي نزد تو آمدند كه آنان را بر مركبي (براي جهاد) سوار كني ، گفتي : مركبي كه شما را بر آن سوار كنم ندارم ! (از نزد تو ) باز گشتند در حالي كه چشمانشان از اندوه اشكبار بود ، زيرا چيزي نداشتند كه در راه خدا انفاق كنند (و با آن به ميدان بروند)

خدايا بعضيها  از عمق جان غمناكند براي اينكه نمي توانند در راه خدا انفاق كنند و من كه توانائي دارم ...

12- كارشكني منافقان در انفاق :

هُمُ الَّذينَ يَقُولُونَ لا تُنْفِقُوا عَلي مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللّهِ حتّي يَنْفَضُّوا وَ لِلّهِ خَزاءِنُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لكِنَّ الْمُنافِقينَ لا يَفْقَهُونَ        سوره منافقون آيه 7

(منافقان) كساني هستند كه مي گويند : به افرادي كه نزد رسول خدا هستند انفاق نكنيد تا پراكنده شوند !(غافل از اينكه) خزاين آسمانها  و زمين از آن خداست ، ولي منافقان نمي فهمند !.

پناه به خدا ميبرم كه از كساني باشم كه مانع كمك به افراد با ايمان فعالان خيرخواه باشم

13- انفاق مانع هلاكت جامعه :

 وَ أَنْفِقُوا في سَبيلِ اللّهِ وَ لا تُلْقُوا بِأَيْديكُمْ إِلَي الْتَّهْلُكَةِ وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللّه يُحِبُّ الْمُحْسِنين           

  سوره بقره آيه 195

و در راه خدا ، انفاق كنيد  و (با ترك انفاق) خود را به دست خود ، به هلاكت نيفكنيد و نيكي كنيد كه خداوند ، نيكوكاران را دوست ميدارد .

خداوندا نگذار من با دست خود , خود را بهلاكت بيندازم و مرا از محسنين قرار ده

14- انفاق مايه فزوني :

قُلْ إِنَّ رَبّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِه و يَقْدِرُ لَهُ وَ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهُ وَ هُوَ خَيْرُ الرّازِقين َ   

         سوره سبا آيه 39

بگو : پروردگارم روزي را براي هر كس بخواهد, وسعت مي بخشد ، و براي هركس بخواهد تنگ (و محدود ) مي سازد ، و هر چيزي را (در راه او) انفاق كنيد ، عوض آن را مي دهد ( و جاي آنرا پر مي كند) ، و او بهترين روزي دهندگان است .

خداوندا من از مال خود انفاق ميكنم و تو مرا وسعت رزق عطا فرما

15- انفاق واخلاص و تثبيت موقعيت خويش

وَ مَثَلُ الَّذينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ و تَثْبيتًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ كمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصابَها وابِلٌ فَاتَتْ أُكُلَها ضِعْفَيْنِ فَإِنْ لَمْ يُصِبْها وابِلٌ فَطَلٌّ وَ اللّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصير  

    سوره بقره آيه 265  

 و (كار) كساني كه اموال خود را براي خوشنودي خدا  ، و تثبيت  (ملكات انساني در) روح خود ، انفاق مي كنند ، همچون باغي است كه در نقطه بلندي باشد ، و بارانهاي درشت به آن برسد ، ( و از هواي آزاد و نور آفتاب ، به حد كافي بهره گيرد،) و ميوه خود را دوچندان دهد ( كه هميشه شاداب و با طراوت است .) و خداوند به آنچه انجام مي دهيد ، بيناست .   

خداوندا چنين باغهائي هم نصيب من فرما

16-   الف) انفاق راه رسيدن به رستگاري :   ب)از اموالي كه مورد نياز است بدهيد :

وَ الَّذينَ تَبَوَّؤُا الدّارَ وَ الْإِيَمانَ مِْنْ قَبْلِهِمْ يحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَيْهِمْ و لا يَجِدُونَ في صُدُورِهِمْ حاجَةً مِمّا أُوتُوا و يُؤْثِرُونَ عَلي أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِه فَأُولءِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ           

  سوره حشر آيه 9

و براي كساني است كه در اين سرا (= سرزمين مدينه ) و در سراي ايمان پيش از مهاجران مسكن گزيدند و كساني را كه به سويشان هجرت كنند دوست مي دارند، و در دل خود نيازي به آنچه به مهاجران داده شده احساس نمي كنند و آنها را بر خود مقدم مي دارند هر چند خودشان بسيار نيازمند باشند ، كسانيكه از بخل و حرس نفس خويش باز داشته شده اند رستگارانند .

خداوندا به من توفيق بده كه ديگران را بر خود مقدم بدارم هر چند كه خود...

17- انفاق به سود انسان :

لَيْسَ عَلَيْكَ هُداهُمْ و لكِنَّ اللّهَ يَهْدي مَنْ يَشاءُ و ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنْفُسِكُمْ و ما تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغاءَ وَجْهِ اللّهِ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُون

 سوره بقره آيه 272

هدايت آنها ( به طور اجبار ، ) بر تو نيست ، (بنا بر اين ، ترك انفاق به غير مسلمانان ، براي اجبار به اسلام ، صحيح نيست ، ) ولي خداوند ، هر كه را بخواهد ( و شايسته بداند)، هدايت مي كند . و آنچه را از خوبيها و اموال انفاق مي كنيد ، براي خودتان است ، (ولي ) جز براي رضاي خدا ، انفاق نكنيد و آنچه از خوبيها انفاق ميكنيد ، ( پاداش آن ) به طور كامل به شما داده مي شود ، و به شما ستم نخواهد شد.

خداوندا روزي من گردان به جاي اجبار,  ديگران را  تشويق به كارهاي خيركنم

18- از بهترين قسمت اموال انتخاب شود :

يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ و مِمّا أَخْرَجْنا لَكُمْ مِن الْأَرْضِ و لا تَيَمَّمُوا الْخَبيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَ لَسْتُمْ بِاخِذيهِ إِلّا أَنْ تُغْمِضُوا فيهِ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللّهَ غَنِيٌّ حَميدٌ 

        سوره بقره آيه 267

اي كسانيكه ايمانم آورده ايد از قسمتهاي پاكيزه اموالي كه (از طريق تجارت ) به دست آورده ايد ، و از آنچه از زمين براي شما خارج ساخته ايم ( از منابع و معادن و درختان و گياهان ) ، انفاق كنيد و براي انفاق ، به سراغ قسمتهاي نا پاك نرويد در حال كه خود شما ، (به هنگام پذيرش اموال ، ) حاضر نيستيد آنها را بپذيريد ، مگر از روي اغماض و كراهت و بدانيد خداوند ، بي نياز و شايسته ستايش است .

خداوندا نصيب من كن هر چه خوبي براي خود مي خواهم براي ديگران هم بخواهم

 19- اگر انفاق مخفي باشد بهتر است :   

إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقاتِ فَنِعِمّا هِيَ و إِنْ تُخْفُوها وَ تُؤْتُوهَا الْفُقَراءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ يُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِنْ سَيِّءاتِكُمْ وَ اللّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبيرٌ         

 سوره بقره آيه 271

اگر انفاقها را آشكار كنيد ، خوب است و اگر آنها را مخفي ساخته و به نيازمندان بدهيد ، براي شما بهتر است و قسمتي از گناهان شما را مي پوشاند ، ( و در پرتو بخشش در راه خدا ، بخشوده خواهيد شد .) و خداوند به آنچه انجام ميدهيد ، آگاه است .

خداوندا من براي رضاي تو مي بخشم  تو هم از كرمت گناهان و زشتيهاي مرا بپوشان

20- هرگز منت و آزاري در آن نباشد :

يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذي كالَّذي يُنْفِقُ مالَه رِءاءَ النّاسِ و لا يُؤْمِنُ بِاللّهِ وَ الْيَوْمِ الْاخِرِ فمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوانٍ عَلَيْه تُرابٌ فأَصابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا لا يَقْدِرُونَ عَلي شَيْءٍ مِمّا كَسَبُوا و اللّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرين         

    سوره بقره آيه 264

اي كسانيكه ايمان آورده ايد بخششهاي خود را با منت و آزار , باطل نسازيد همانند كسيكه مال خود را براي نشان دادن به مردم , انفاق مي كند و به خدا و روز رستاخيز , ايمان نمي آورد (كار او) همچون قطعه سنگي است كه بر آن , (قشر نازكي از) خاك باشد (و بذرهايي در آن افشانده شود) و رگبار باران به آن برسد , (و همه خاكها و بذرها را بشويد ,) و آنرا صاف (و خالي از خاك و بذر) رها كند . آنها از كاري كه انجام داده اند , چيزي بدست نمي آورند و خداوند , جمعيت كافران را هدايت نمي كند.

خداوندا ببخشاي  اگر فقير يا محتاجي را با زبان و رفتارم رنجانده ام

21- انفاق از اموالي باشد كه به آن دل بسته ايد :

لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتّي تُنْفِقُوا مِمّا تُحِبُّونَ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَإِنَّ اللّهَ بِه عَليم         

     سوره آل عمران آيه 92

هرگز به (جقيقت) نيكوكاري نمي رسيد مگر اينكه از آنچه دوست مي داريد ,(در راه خدا) انفاق كنيد . و آنچه انفاق مي كنيد , خداوند از آن آگاه است .

خداوندا, مرا با انفاق آنچه دوست مي دارم , نيكوكار راستين بگردان

22- هرگز خود را مالك حقيقي ندانيد :

آمِنُوا بِاللّهِ وَ رَسُولِه و أَنْفِقُوا مِمّا جَعَلَكُمْ مُسْتَخْلَفينَ فيهِ فَالَّذينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ أَنْفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ كَبير      

       سوره حديد آيه 7

به خدا و رسولش ايمان بياوريد و از آنچه شما را جانشين و نماينده (خود) در آن قرار داده انفاق كنيد ,  (زيرا) كساني كه از شما ايمان بياورند و انفاق كنند , اجر بزرگي دارند .

خداوندا من را نماينده خوبي ,  براي اماناتت كه به من سپرده اي , بگردان

23- آنجه را كه انفاق مي كنيد ناچيز بشماريد :

وَ لا تَمْنُنْ تَسْتَكْثِرُ        

        سوره مدثر آيه 6

و منت مگذار و فزوني مطلب ,

خدايا ببخش مرا بر منتهايي كه بر اثر ناداني بر محتاجان گذاشته ام

24- قبل از هر چيز بايد از حلال باشد چرا كه:

و َ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبا قُرْبانًا فتُقُبِّلَ مِنْ أَحَدِهِما وَ لَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْاخَرِ قالَ لَأَقْتُلَنَّكَ قالَ إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللّهُ مِنَ الْمُتَّقين     

  سوره مائده آيه 27

و داستان دو فرزند آدم را بحق بر آنها بخوان : هنگاميكه هر كدام , كاري براي تقرب (به پروردگار) انجام دادند , اما از يكي پذيرفته شد , و از ديگري پذيرفته نشد , (برادري كه عملش مردود شده بود , به برادر ديگر) گفت : به خدا سوگند ترا خواهم كشت (برادر ديگر) گفت: من چه گناهي دارم ؟ (زيرا) خدا , تنها از پرهيزكاران مي پذيرد .

خداوند توفيقي بده در امتحاناتي كه از ما ميگيري ,  با سرفرازي و سربلندي قبول شويم